Wanneer is een aanbouw vergunningvrij?
Een aanbouw aan de achterkant van uw woning kan in veel gevallen zonder omgevingsvergunning. De landelijke regels staan in de bruidsschat van het omgevingsplan van uw gemeente.
Hieronder leest u de voorwaarden, de rekenregel voor de oppervlakte en wat er geldt bij de zijkant, bij de erfgrens en als u toch een vergunning nodig heeft. Stand oktober 2026.
Drie vragen bepalen of het vergunningvrij kan.
Controleer uw adres altijd met de Vergunningcheck in het Omgevingsloket. BBS doet deze check mee in het ontwerp.
De voorwaarden voor een vergunningvrije aanbouw
Volgens de landelijke regels uit de bruidsschat is een aanbouw vergunningvrij als hij aan alle voorwaarden voldoet:
- de aanbouw staat op de grond, in het achtererfgebied;
- de afstand tot openbaar toegankelijk gebied, zoals de weg of een openbaar plantsoen, is meer dan 1 meter;
- de aanbouw is hooguit 5 meter hoog, zonder verblijfsruimte op een verdieping, dakterras of balkon;
- binnen 4 meter van de oorspronkelijke woning is de aanbouw hooguit 30 centimeter hoger dan de vloer van de eerste verdieping;
- de totale oppervlakte aan aanbouwen en bijgebouwen blijft binnen de rekenregel voor uw erf.
De bouwtechnische regels uit het Besluit bouwwerken leefomgeving gelden altijd, ook voor een vergunningvrije aanbouw. Denk aan constructieve veiligheid, isolatie en brandveiligheid. BBS bouwt elke aanbouw volgens deze regels.
Wat is het achtererfgebied?
Het achtererfgebied is het deel van uw erf vanaf 1 meter achter de voorkant van de woning. Daar mag u vergunningvrij aanbouwen. Het voorerf, aan de straatkant, valt erbuiten.
- Rijwoning: de achtertuin is achtererfgebied.
- Twee-onder-een-kap en vrijstaand: ook de zijkant telt mee, vanaf 1 meter achter de voorgevel.
- Hoekwoning: de zijkant langs de straat of openbaar groen vraagt extra aandacht, omdat daar de regel van 1 meter afstand tot openbaar toegankelijk gebied geldt.
Het precieze achtererfgebied van uw adres ziet u met Regels op de kaart in het Omgevingsloket.
Hoeveel m² mag u vergunningvrij aanbouwen?
| Bebouwingsgebied | Maximaal aan bijgebouwen en aanbouwen |
|---|---|
| Tot en met 100 m² | 50% van het bebouwingsgebied |
| 100 tot en met 300 m² | 50 m² plus 20% van het deel boven 100 m² |
| Meer dan 300 m² | 90 m² plus 10% van het deel boven 300 m², tot samen maximaal 150 m² |
Het bebouwingsgebied is uw achtererfgebied plus de grond onder eerdere uitbreidingen van de woning. Bestaande schuren, garages en aanbouwen tellen mee in het totaal.
Rekenvoorbeeld: een bebouwingsgebied van 120 m² geeft 50 m² plus 20% van 20 m², samen 54 m². Staat er al een schuur van 10 m², dan blijft er 44 m² over voor een aanbouw.
Aanbouw aan de zijkant
Een aanbouw aan de zijkant van de woning kan vergunningvrij als die zijkant in het achtererfgebied ligt, dus vanaf 1 meter achter de voorgevel, en als de aanbouw meer dan 1 meter van openbaar toegankelijk gebied blijft. Bij een hoekwoning met een zijtuin langs de straat is daarvoor vaak een vergunning nodig.
Een zijaanbouw is een goede plek voor een werkkamer, bijkeuken of slaapkamer met badkamer. Bekijk de mogelijkheden per woningtype bij aanbouw woning.
Ramen en deuren bij de erfgrens
Naast de regels van de gemeente geldt het burenrecht. Volgens het Burgerlijk Wetboek (boek 5, artikel 50) heeft u toestemming van de buren nodig voor ramen, deuren met glas, balkons en dakterrassen binnen 2 meter van de erfgrens, als die uitzicht geven op het erf van de buren.
Bespreek uw plan daarom op tijd met de buren, zeker bij een rijwoning. Een dichte zijgevel met daklichten geeft licht en houdt de afstand tot de erfgrens eenvoudig.
Wanneer heeft u een vergunning nodig?
- bij een aanbouw aan de voorkant of in het voorerf;
- als de aanbouw groter of hoger wordt dan de regels toestaan;
- bij een rijksmonument, en vaak in een beschermd stads- of dorpsgezicht;
- als het omgevingsplan van uw gemeente strengere regels heeft voor uw adres.
Aanbouw vergunning aanvragen: u dient de aanvraag in via het Omgevingsloket, met tekeningen en een beschrijving van de aanbouw. Bij de reguliere procedure beslist de gemeente binnen 8 weken; die termijn kan één keer met 6 weken worden verlengd. BBS levert de tekeningen voor uw aanvraag.
Veelgestelde vragen
Mag ik zonder vergunning een aanbouw plaatsen?
Ja, als de aanbouw in het achtererfgebied staat, hooguit 5 meter hoog is, meer dan 1 meter van openbaar gebied blijft en binnen de rekenregel voor de oppervlakte valt. Controleer uw adres met de Vergunningcheck in het Omgevingsloket.
Hoe groot mag een aanbouw zonder vergunning zijn?
Dat volgt uit de rekenregel: tot 100 m² bebouwingsgebied 50% daarvan, daarboven oplopend tot samen maximaal 150 m² aan aanbouwen en bijgebouwen. Bestaande bijgebouwen tellen mee.
Mag een aanbouw aan de zijkant vergunningvrij?
Dat kan als de zijkant vanaf 1 meter achter de voorgevel ligt en de aanbouw meer dan 1 meter van de straat of openbaar groen blijft. Gemeentelijke regels kunnen afwijken.
Hoe lang duurt een vergunning voor een aanbouw?
Bij de reguliere procedure beslist de gemeente binnen 8 weken. Die termijn kan één keer met 6 weken worden verlengd.
Gelden de bouwregels ook als de aanbouw vergunningvrij is?
Ja. De bouwtechnische regels uit het Besluit bouwwerken leefomgeving gelden altijd. BBS bouwt elke aanbouw volgens deze regels.
Van een goed idee
naar uw eigen plan.
Bekijk de mogelijkheden en bespreek uw woonwensen, locatie en budget. Een persoonlijk gesprek helpt om de volgende stap concreet te maken.
U doet een aanvraag. We nemen telefonisch contact op om het bezoek af te stemmen.
Liever bellen? 0186 – 785 366
Maak uw volgende keuze makkelijker.
Wat kost een aanbouw per m²?
Rekenvoorbeelden van 20 tot 60 m² en alle kostenposten op een rij.
Ontdek meer →AanbouwPrefab aanbouw op maat
Gebouwd in de werkplaats, kant en klaar aan uw woning geplaatst.
Ontdek meer →AanbouwEen aanbouw aan uw woning
Kosten, vergunningvrij bouwen en levensloopbestendig ontwerp.
Ontdek meer →